Abrikoos (Prunus armeniaca)

Inleiding

De abrikoos is een heerlijke steenvrucht die behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae). De vrucht staat bekend om zijn zachte oranje vruchtvlees, fluweelachtige schil en zoete, licht zure smaak. Abrikozen worden zowel vers gegeten als verwerkt in tal van gerechten, zoals desserts, jam, taarten, compotes en hartige maaltijden.

Hoewel de naam Prunus armeniaca doet vermoeden dat de abrikoos uit Armenië afkomstig is, ligt de oorspronkelijke oorsprong waarschijnlijk in China en Centraal-Azië. Van daaruit verspreidde de vrucht zich via de Zijderoute naar het Midden-Oosten en Europa, waar abrikozen inmiddels al eeuwenlang worden geteeld.

Naast hun heerlijke smaak zijn abrikozen rijk aan vitamines, mineralen, antioxidanten en voedingsvezels. Ze behoren daardoor tot de gezondste zomervruchten en passen uitstekend binnen een gevarieerd voedingspatroon.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Abrikoos
Wetenschappelijke naam	Prunus armeniaca
Familie	Rosaceae (Rozenfamilie)
Oorsprong	China en Centraal-Azië
Planttype	Bladverliezende fruitboom
Hoogte	3 tot 8 meter
Bloemkleur	Wit tot lichtroze
Eetbaar deel	De vrucht

Geschiedenis van de abrikoos

Abrikozen worden al meer dan vierduizend jaar geteeld. De boom werd oorspronkelijk gecultiveerd in China en verspreidde zich via handelsroutes naar Perzië, Armenië en het Middellandse Zeegebied. De Romeinen introduceerden de abrikoos later in grote delen van Europa.

Tegenwoordig behoren Turkije, Oezbekistan, Iran, Italië, Spanje, Frankrijk en Griekenland tot de belangrijkste producenten van abrikozen.

Belangrijkste rassen

• Bergeron.
• Hargrand.
• Goldrich.
• Orangered.
• Moorpark.
• Tomcot.
• Luizet.
• Rouge du Roussillon.

De verschillende rassen verschillen in grootte, kleur, zoetheid, sappigheid en oogstperiode.

Uiterlijke kenmerken

De abrikoos heeft een karakteristiek uiterlijk.

• Ronde tot licht ovale vrucht.
• Fluweelachtige schil.
• Geeloranje tot diep oranje kleur.
• Sappig vruchtvlees.
• Harde steenpit in het midden.

Afhankelijk van het ras kan de vrucht een rode blos ontwikkelen aan de zonzijde.

Smaak en structuur

Abrikozen hebben een verfijnde en frisse smaak.

• Zoet.
• Licht zuur.
• Fruitig.
• Aromatisch.
• Subtiel honingachtig.

Rijpe abrikozen zijn zacht en sappig, terwijl minder rijpe vruchten steviger zijn en een frissere smaak hebben.

Gebruik in de keuken

Abrikozen zijn bijzonder veelzijdig en kunnen zowel vers als verwerkt worden gegeten.

Toepassingen

• Vers fruit.
• Fruitsalades.
• Jam.
• Compote.
• Taarten.
• Gebak.
• Desserts.
• Smoothies.
• Sappen.
• Gedroogde abrikozen.

Bekende gerechten met abrikoos

• Abrikozenjam.
• Abrikozentaart.
• Clafoutis met abrikozen.
• Abrikozencake.
• Compote.
• Yoghurt met abrikozen.
• Tagine met abrikozen.
• Salade met geitenkaas en abrikozen.
• Abrikozenchutney.
• Gedroogde abrikozen als snack.

Goede smaakcombinaties

• Amandelen.
• Walnoten.
• Pistachenoten.
• Hazelnoten.
• Honing.
• Vanille.
• Kaneel.
• Kardemom.
• Gember.
• Citroen.
• Sinaasappel.
• Yoghurt.
• Mascarpone.
• Slagroom.
• Geitenkaas.
• Brie.
• Eend.
• Kip.
• Lamsvlees.
• Pure chocolade.

Abrikozen kweken

Standplaats

Abrikozenbomen houden van veel zon en warmte.

• Volle zon.
• Warme standplaats.
• Beschut tegen koude wind.

Bodem

De ideale bodem is:

• Goed doorlatend.
• Voedselrijk.
• Humusrijk.
• Licht kalkhoudend.
• Niet te nat.

Aanplanten

• Plant in het najaar of vroege voorjaar.
• Geef jonge bomen voldoende water.
• Snoei jaarlijks voor een open kroon.
• Bescherm de bloesem tegen late nachtvorst.

Omdat abrikozen vroeg bloeien, kunnen de bloemen beschadigd raken door late voorjaarsvorst.

Water geven

Abrikozen hebben een matige waterbehoefte.

• Regelmatig water tijdens droge perioden.
• Extra water bij jonge bomen.
• Voorkom natte wortels.

Oogsten

Afhankelijk van het ras worden abrikozen geoogst tussen juni en augustus.

• Oogst volledig rijpe vruchten.
• Pluk voorzichtig om beschadiging te voorkomen.
• Verwerk rijpe vruchten snel.

Rijpe abrikozen laten gemakkelijk los van de boom en verspreiden een heerlijk zoet aroma.

Bewaren

Koelkast

Rijpe abrikozen blijven ongeveer drie tot vijf dagen goed in de koelkast.

Kamertemperatuur

Onrijpe abrikozen rijpen binnen enkele dagen verder op kamertemperatuur.

Invriezen

Ontpitte abrikozen kunnen worden ingevroren en ongeveer twaalf maanden worden bewaard.

Drogen

Gedroogde abrikozen zijn maandenlang houdbaar en behouden een groot deel van hun voedingsstoffen.

Voedingswaarde

Abrikozen bevatten veel gezonde voedingsstoffen.

• Vitamine A (bètacaroteen).
• Vitamine C.
• Vitamine E.
• Vitamine K.
• Kalium.
• Magnesium.
• IJzer.
• Fosfor.
• Voedingsvezels.
• Antioxidanten.

Het hoge gehalte aan bètacaroteen geeft abrikozen hun kenmerkende oranje kleur. Dit wordt in het lichaam omgezet in vitamine A, die belangrijk is voor het gezichtsvermogen, de huid en het immuunsysteem.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Late nachtvorst	Beschadiging van de bloesem
Vruchtrot	Schimmelaantasting
Bladluis	Insectenaantasting
Krulziekte	Schimmelinfectie
Vruchtval	Droogte of overbelasting van de boom

Interessante weetjes

• Turkije is de grootste producent van abrikozen ter wereld.
• Gedroogde abrikozen bevatten meer geconcentreerde suikers en voedingsstoffen dan verse vruchten.
• De pit bevat een zaad dat lijkt op een kleine amandel, maar dit mag niet in grote hoeveelheden worden gegeten vanwege de aanwezigheid van amygdaline.
• Abrikozen behoren tot dezelfde familie als perziken, pruimen, kersen en amandelen.
• De boom bloeit vaak al in februari of maart, nog voordat de bladeren verschijnen.
• Een volwassen abrikozenboom kan tientallen kilo’s fruit per jaar produceren.
• De oranje kleur van abrikozen is een teken van hun hoge gehalte aan natuurlijke carotenoïden.

Conclusie

De abrikoos is een heerlijke zomervrucht met een zoete, aromatische smaak en een hoog gehalte aan vitamines, antioxidanten en voedingsvezels. Dankzij zijn veelzijdigheid is de vrucht geschikt voor zowel zoete als hartige gerechten, van jam en desserts tot salades en stoofschotels. Abrikozen zijn eenvoudig te verwerken, rijk aan voedingsstoffen en geliefd over de hele wereld. Of ze nu vers, gedroogd of verwerkt worden gegeten, abrikozen vormen een smakelijke en gezonde aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon.