Sesamblad (Perilla frutescens)
Inleiding
Sesamblad, ook bekend als perillablad of shiso, is een aromatisch blad dat veel wordt gebruikt in de Aziatische keuken, vooral in Japan, Korea en China. De plant behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), dezelfde familie als munt, basilicum en rozemarijn.
Hoewel de naam “sesamblad” soms wordt gebruikt in de handel, heeft het blad botanisch gezien niets met sesam te maken. De naam verwijst vooral naar de licht nootachtige, kruidige smaak die sommige variëteiten kunnen hebben.
Sesamblad staat bekend om zijn intense aroma, decoratieve bladeren en veelzijdige culinaire toepassingen. Zowel de groene als paarse varianten worden gebruikt in salades, sushi, pickles en warme gerechten.
Algemene kenmerken
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Nederlandse naam | Sesamblad / Perillablad / Shiso |
| Wetenschappelijke naam | Perilla frutescens |
| Familie | Lamiaceae (Lipbloemenfamilie) |
| Oorsprong | Oost-Azië (China, Japan, Korea) |
| Planttype | Eenjarig kruid |
| Hoogte | 40 tot 100 centimeter |
| Bladkleur | Groen of paars |
| Oogstdeel | Bladeren |
Geschiedenis van sesamblad
Sesamblad wordt al eeuwenlang geteeld in Oost-Azië, waar het een vaste plaats heeft in de traditionele keuken en kruidengeneeskunde. In Japan staat het bekend als “shiso” en wordt het al sinds de middeleeuwen gebruikt.
In Korea is het blad bekend als “kkaennip” en wordt het veel gebruikt in ingelegde gerechten en barbecuegerechten. In China wordt de plant zowel culinair als medicinaal toegepast.
Tegenwoordig is sesamblad wereldwijd populair geworden dankzij de groeiende interesse in de Aziatische keuken.
Uiterlijke kenmerken
Sesamblad groeit als een bossige plant met gekartelde, hartvormige bladeren. De bladeren kunnen groen of dieppaars zijn, afhankelijk van de variëteit.
De plant heeft een sterk aromatische geur die vrijkomt wanneer de bladeren worden gekneusd. De geur kan worden omschreven als een combinatie van munt, basilicum en anijs.
In de zomer produceert de plant kleine bloemen aan lange stengels, maar het blad is het belangrijkste eetbare onderdeel.
Smaak en aroma
Sesamblad heeft een complexe en uitgesproken smaak.
- Licht muntachtig.
- Subtiel anijsachtig.
- Kruidig en fris.
- Licht citrusachtig.
- Soms nootachtig (vooral groene varianten).
De paarse varianten hebben vaak een iets sterkere en kruidigere smaak dan de groene soorten.
Gebruik in de keuken
Sesamblad wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken en is zeer veelzijdig.
Toepassingen
- Sushi en sashimi
- Salades
- Rijstgerechten
- Noedelgerechten
- Soepen
- Pickles en ingelegde groenten
- Barbecuegerechten
- Tempura
- Wraps en rolletjes
- Garnituur
Bekende gerechten met sesamblad
- Shiso sushi
- Koreaanse kkaennip pickles
- Japanse tempura van shiso
- Rijstgerechten met shiso
- Aziatische salades
- Kimchi-varianten met perilla
- Noedelsoepen
- Gegrild vlees met sesamblad
Goede smaakcombinaties
- Sojasaus
- Gember
- Knoflook
- Rijst
- Vis (zalm, tonijn)
- Kip
- Sesamzaad
- Limoen
- Chili
- Rijstazijn
Sesamblad kweken
Standplaats
Sesamblad groeit het best in warme omstandigheden.
- Volle zon tot halfschaduw.
- Beschutte, warme plek.
- Geen vorst.
Bodem
De ideale bodem is:
- Voedzaam
- Humusrijk
- Goed doorlatend
- Licht vochtig
De plant groeit snel in rijke grond.
Zaaien
- Zaaien in het voorjaar na de laatste vorst.
- Warmte is essentieel voor kieming.
- Licht bedekken met aarde.
De zaden kiemen meestal binnen 1 tot 2 weken bij voldoende warmte.
Water geven
Sesamblad houdt van een gelijkmatig vochtige bodem.
- Regelmatig water geven.
- Voorkom uitdroging.
- Niet te nat houden.
Oogsten
De bladeren kunnen continu worden geoogst zodra de plant voldoende groot is.
- Pluk jonge bladeren voor de beste smaak.
- Oogst regelmatig om groei te stimuleren.
- Gebruik vers voor het beste aroma.
Bewaren van sesamblad
Vers bewaren
Sesamblad blijft enkele dagen goed in de koelkast.
- Bewaar in een vochtige doek of doos.
- Vermijd uitdroging.
Invriezen
Bladeren kunnen worden ingevroren, maar verliezen deels hun textuur.
Inleggen
In Aziatische keukens worden de bladeren vaak ingelegd in sojasaus of zoutoplossingen.
Voedingswaarde
Sesamblad bevat verschillende voedingsstoffen en aromatische verbindingen.
- Vitamine A
- Vitamine C
- Calcium
- IJzer
- Omega-3 vetzuren (kleine hoeveelheden)
- Antioxidanten
De bladeren worden vooral gewaardeerd om hun smaak en aromatische eigenschappen.
Veelvoorkomende problemen bij de teelt
| Probleem | Mogelijke oorzaak |
|---|---|
| Langzame groei | Te lage temperatuur |
| Verwelking | Onvoldoende water |
| Bladluis | Insectenaantasting |
| Gele bladeren | Voedingstekort |
| Geen kieming | Te koude bodem |
Interessante weetjes
- Sesamblad wordt in Japan vaak gebruikt als natuurlijke voedselverpakking voor sushi.
- De plant is nauw verwant aan munt en basilicum.
- Paarse varianten worden ook gebruikt als natuurlijke kleurstof.
- In Korea wordt perilla vaak gebruikt bij barbecuegerechten.
- De plant groeit zeer snel onder warme omstandigheden.
Conclusie
Sesamblad is een veelzijdig en aromatisch kruid dat een belangrijke rol speelt in de Aziatische keuken. Dankzij zijn unieke smaak, snelle groei en brede culinaire toepassingen is het een waardevolle plant voor liefhebbers van exotische kruiden. Of het nu gaat om sushi, salades of warme gerechten, sesamblad voegt altijd een frisse en karaktervolle toets toe aan elk gerecht.