Waterkers (Nasturtium officinale)

Inleiding

Waterkers is een bladgroente en kruid dat bekendstaat om zijn frisse, licht pittige smaak. De plant groeit van nature in en langs schoon, stromend water en wordt al eeuwenlang gewaardeerd als voedingsrijke groente. Waterkers wordt gebruikt in salades, soepen, smoothies, sandwiches en tal van andere gerechten.

Dankzij de karakteristieke peperachtige smaak wordt waterkers vaak vergeleken met rucola of mosterdblad. De jonge bladeren zijn bijzonder mals en worden meestal rauw gegeten om hun frisse smaak optimaal te behouden.

Waterkers behoort tot de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae), dezelfde familie als broccoli, kool, radijs en mosterd. Het is een snelgroeiende plant die zowel in de tuin als in speciale waterculturen kan worden gekweekt.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Waterkers
Wetenschappelijke naam	Nasturtium officinale
Familie	Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Oorsprong	Europa en West-Azië
Planttype	Meerjarige waterplant
Hoogte	10 tot 50 centimeter
Bloemkleur	Wit
Oogstdeel	Bladeren en jonge stengels

Geschiedenis van waterkers

Waterkers wordt al duizenden jaren gegeten. De oude Romeinen en Grieken waardeerden de plant vanwege haar frisse smaak en eenvoudige teelt.

In Europa werd waterkers vanaf de negentiende eeuw op grotere schaal geteeld in speciaal aangelegde waterkwekerijen. Dankzij de snelle groei en de hoge voedingswaarde groeide de plant uit tot een populaire bladgroente.

Tegenwoordig wordt waterkers wereldwijd geteeld en gebruikt in zowel traditionele als moderne gerechten.

Uiterlijke kenmerken

Waterkers vormt kruipende, holle stengels die gemakkelijk wortelen wanneer ze in contact komen met water of vochtige grond.

De bladeren zijn klein, rond tot ovaal en hebben een glanzende groene kleur. Tijdens de bloei verschijnen kleine witte bloemen die aantrekkelijk zijn voor bestuivende insecten.

De plant groeit vaak in dichte matten langs beekjes, bronnen en andere vochtige locaties.

Smaak en aroma

Waterkers heeft een frisse, licht scherpe en peperachtige smaak.

• Licht pittig.
• Fris en groen.
• Vergelijkbaar met mosterdblad.
• Subtiele nootachtige tonen.
• Knapperige structuur.

De pittigheid is vooral aanwezig in jonge bladeren en neemt iets af naarmate de plant ouder wordt.

Gebruik in de keuken

Waterkers is bijzonder veelzijdig en kan zowel rauw als kort verwarmd worden gebruikt.

Toepassingen

• Salades
• Soepen
• Smoothies
• Sandwiches
• Wraps
• Pasta’s
• Omeletten
• Groenteschotels
• Pesto
• Garneringen

Bekende gerechten met waterkers

• Waterkerssoep
• Groene salades
• Sandwiches met waterkers
• Groene smoothies
• Waterkerspesto
• Omelet met waterkers
• Quiches
• Groentewraps

Goede smaakcombinaties

• Zalm
• Forel
• Ei
• Avocado
• Komkommer
• Citroen
• Aardappel
• Roomkaas
• Geitenkaas
• Noten

Waterkers kweken

Standplaats

Waterkers groeit het best op een vochtige of natte locatie.

• Volle zon tot halfschaduw.
• Koele omstandigheden.
• Vochtige groeiplaats.
• Bescherming tegen extreme hitte.

Bodem

De ideale bodem is:

• Vochtig tot nat
• Voedzaam
• Humusrijk
• Licht zuur tot neutraal

Waterkers kan worden gekweekt in vijvers, ondiepe bakken, waterbedden of zeer vochtige grond.

Zaaien

• Zaaien vanaf het voorjaar.
• De bodem voortdurend vochtig houden.
• Bij voorkeur zaaien op een koele locatie.

Onder gunstige omstandigheden kiemen de zaden binnen één tot twee weken.

Water geven

Waterkers heeft voortdurend vocht nodig.

• Laat de grond nooit uitdrogen.
• Gebruik bij voorkeur schoon water.
• Controleer regelmatig het vochtgehalte.

Een constante watervoorziening is essentieel voor een gezonde groei.

Oogsten

De bladeren kunnen meerdere keren per seizoen worden geoogst.

• Knip jonge scheuten af.
• Laat voldoende blad achter voor hergroei.
• Regelmatig oogsten stimuleert nieuwe uitlopers.

De beste smaak wordt verkregen door jonge bladeren te oogsten.

Bewaren van waterkers

Vers bewaren

Verse waterkers blijft enkele dagen goed in de koelkast.

• Bewaar in een afgesloten bakje.
• Houd licht vochtig.
• Gebruik zo snel mogelijk voor optimale smaak.

Invriezen

Waterkers kan worden ingevroren voor gebruik in soepen en warme gerechten.

Voedingswaarde

Waterkers staat bekend als een van de meest voedingsrijke bladgroenten.

• Vitamine A
• Vitamine C
• Vitamine K
• Calcium
• Kalium
• IJzer
• Magnesium
• Voedingsvezels

De bladeren bevatten daarnaast diverse natuurlijke antioxidanten en plantenstoffen.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Verwelking	Onvoldoende vocht
Gele bladeren	Voedingstekort
Langzame groei	Te hoge temperaturen
Bladluizen	Insectenaantasting
Schimmelvorming	Slechte luchtcirculatie

Interessante weetjes

• Waterkers behoort tot dezelfde familie als broccoli en kool.
• De plant groeit van nature langs schoon stromend water.
• Waterkers wordt beschouwd als een van de meest voedingsrijke bladgroenten.
• De bladeren kunnen meerdere keren per seizoen worden geoogst.
• Waterkerssoep behoort tot de bekendste toepassingen van deze groente.

Conclusie

Waterkers is een veelzijdige en smaakvolle bladgroente die zowel als kruid als groente kan worden gebruikt. Dankzij haar frisse, licht pittige smaak en brede toepasbaarheid vormt waterkers een waardevolle aanvulling op salades, soepen, sandwiches en tal van andere gerechten. Bovendien is de plant eenvoudig te kweken onder vochtige omstandigheden en levert zij gedurende lange tijd een rijke oogst van voedzame bladeren.