Kaneel (Cinnamomum verum)

Inleiding

Kaneel is een van de oudste en meest geliefde specerijen ter wereld. De warme, zoete en aromatische smaak maakt kaneel tot een onmisbaar ingrediënt in zowel zoete als hartige gerechten. Van gebak en desserts tot stoofschotels en warme dranken, kaneel wordt wereldwijd gebruikt om gerechten extra diepte en karakter te geven.

De specerij wordt gewonnen uit de binnenste bast van bomen uit het geslacht Cinnamomum. Na het oogsten en drogen rolt de bast vanzelf op tot de bekende kaneelstokjes. Kaneel kan zowel als stokje als in gemalen vorm worden gebruikt.

Kaneel kent een lange geschiedenis en werd duizenden jaren geleden al verhandeld door oude beschavingen. Door haar bijzondere aroma en waarde werd de specerij vroeger zelfs beschouwd als een luxeproduct dat alleen voor de rijksten beschikbaar was.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Kaneel
Wetenschappelijke naam	Cinnamomum verum
Familie	Lauraceae (Laurierfamilie)
Oorsprong	Sri Lanka en Zuid-India
Planttype	Groenblijvende boom
Hoogte	Tot 15 meter in natuurlijke omstandigheden
Oogstdeel	Binnenste bast
Gebruiksvorm	Kaneelstokjes en kaneelpoeder

Geschiedenis van kaneel

Kaneel wordt al meer dan 4.000 jaar gebruikt. In het oude Egypte werd kaneel toegepast als geurstof, specerij en bij het balsemen van mummies. Ook in China en India speelde kaneel eeuwenlang een belangrijke rol.

Tijdens de middeleeuwen was kaneel een van de meest waardevolle handelsproducten in Europa. Handelaren hielden de herkomst van kaneel lange tijd geheim om de hoge prijzen te kunnen behouden.

Pas later werd bekend dat Sri Lanka het belangrijkste productiegebied was van de hoogwaardige Ceylon-kaneel.

Uiterlijke kenmerken van de kaneelboom

De kaneelboom is een groenblijvende tropische boom met glanzende bladeren en kleine lichtgekleurde bloemen.

Voor de productie van kaneel worden jonge takken geoogst. De buitenste schors wordt verwijderd waarna de dunne binnenste bast wordt losgemaakt. Tijdens het drogen krullen deze dunne lagen vanzelf op tot de bekende kaneelstokjes.

De kwaliteit van kaneel wordt grotendeels bepaald door de dikte, kleur en geur van de bast.

Smaak en aroma

Kaneel heeft een warme, zoete, licht houtachtige en kruidige smaak. Het aroma is rijk, uitnodigend en herkenbaar.

De specerij bevat natuurlijke aromatische stoffen, waarvan cinnamaldehyde de belangrijkste is. Deze stof geeft kaneel zijn karakteristieke geur en smaak.

Kaneel combineert uitstekend met zoete ingrediënten, maar komt ook verrassend goed tot zijn recht in hartige gerechten.

Soorten kaneel

Ceylon-kaneel

Ceylon-kaneel wordt vaak beschouwd als de “echte kaneel”. Deze soort heeft een zachte, verfijnde en licht zoete smaak.

Afkomstig uit Sri Lanka.
Lichtbruine kleur.
Dunne, kwetsbare stokjes.
Subtiel aroma.

Cassia-kaneel

Cassia-kaneel is de meest voorkomende soort in supermarkten.

Afkomstig uit China, Indonesië en Vietnam.
Donkerdere kleur.
Krachtigere smaak.
Dikkere kaneelstokjes.

Gebruik in de keuken

Kaneel wordt wereldwijd gebruikt in zowel zoete als hartige gerechten.

Toepassingen

Gebak
Koekjes
Taarten
Desserts
Warme dranken
Ontbijtgerechten
Curry’s
Stoofschotels
Rijstgerechten
Marinades

Bekende gerechten met kaneel

Kaneelbroodjes
Appeltaart
Speculaas
Rijstpap
Chai-thee
Appelmoes
Marokkaanse tajines
Indiase curry’s

Goede smaakcombinaties

Appel
Peer
Banaan
Chocolade
Honing
Vanille
Kardemom
Gember
Kruidnagel
Noten

Kaneel kweken

Standplaats

Kaneelbomen groeien van nature in tropische gebieden met hoge temperaturen en een hoge luchtvochtigheid.

Veel licht.
Warme temperaturen.
Beschutte locatie.
Geen vorst.

Bodem

De ideale bodem is:

Voedzaam
Humusrijk
Goed doorlatend
Licht vochtig

In België en Nederland kan kaneel enkel als kuipplant of kasplant worden gehouden.

Oogsten van kaneel

Kaneel wordt gewonnen uit jonge takken van de boom.

Jonge takken worden afgesneden.
De buitenste schors wordt verwijderd.
De binnenste bast wordt losgemaakt.
De bast wordt gedroogd.
Tijdens het drogen ontstaan kaneelstokjes.

Na het drogen worden de stokjes gesorteerd op kwaliteit.

Bewaren van kaneel

Kaneelstokjes

Kaneelstokjes behouden hun aroma zeer lang.

Bewaar droog.
Bewaar donker.
Gebruik een luchtdichte verpakking.

Gemalen kaneel

Gemalen kaneel verliest sneller aroma dan stokjes en wordt daarom bij voorkeur binnen één tot twee jaar gebruikt.

Voedingswaarde

Kaneel bevat diverse vitaminen, mineralen en natuurlijke aromatische stoffen.

Calcium
IJzer
Magnesium
Mangaan
Kalium
Voedingsvezels

Omdat kaneel meestal in kleine hoeveelheden wordt gebruikt, levert het slechts beperkte hoeveelheden voedingsstoffen aan de voeding.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Bladval	Te lage temperatuur
Trage groei	Gebrek aan voeding of licht
Wortelrot	Overbewatering
Bruine bladeren	Droge lucht
Schimmelvorming	Te natte omstandigheden

Interessante weetjes

Kaneel behoort tot de oudste bekende specerijen ter wereld.
De specerij werd vroeger letterlijk tegen goudprijzen verhandeld.
Ceylon-kaneel wordt vaak beschouwd als de hoogste kwaliteit.
Kaneelbomen kunnen tientallen jaren oud worden.
De geur van kaneel is wereldwijd een van de meest herkenbare kruidenaroma’s.

Conclusie

Kaneel is een veelzijdige, aromatische en wereldwijd geliefde specerij met een rijke geschiedenis. Dankzij de warme, zoete smaak en brede toepasbaarheid vormt kaneel een vaste waarde in zowel zoete als hartige gerechten. Of het nu gaat om gebak, desserts, warme dranken of internationale gerechten, kaneel voegt altijd een unieke geur, smaak en warmte toe aan iedere culinaire creatie.