Paksoi (Brassica rapa subsp. chinensis)

Inleiding

Paksoi is een bladgroente die behoort tot de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De plant is nauw verwant aan Chinese kool, raap en mosterdgroenten. Paksoi is vooral bekend uit de Aziatische keuken, maar wordt tegenwoordig wereldwijd geteeld en gewaardeerd vanwege zijn milde smaak, knapperige bladstelen en veelzijdige toepassingen.

De plant vormt geen gesloten kool, maar een losse rozet van brede donkergroene bladeren met dikke, sappige witte of lichtgroene bladstelen. Zowel de bladeren als de stelen zijn volledig eetbaar. Paksoi wordt veel gebruikt in wokgerechten, soepen, salades en stoofschotels, maar kan ook worden gestoomd, gegrild of rauw gegeten.

Naast zijn frisse smaak is paksoi rijk aan vitaminen, mineralen, antioxidanten en voedingsvezels. Dankzij zijn snelle groei en eenvoudige teelt is hij bovendien een geliefde groente in de moestuin.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Paksoi
Wetenschappelijke naam	Brassica rapa subsp. chinensis
Familie	Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Oorsprong	China
Planttype	Eenjarige bladgroente
Hoogte	20 tot 50 centimeter
Bloemkleur	Geel
Eetbaar deel	Bladeren en bladstelen

Geschiedenis van paksoi

Paksoi wordt al meer dan 1.500 jaar geteeld in China en behoort tot de oudste bladgroenten van Azië. Vanuit China verspreidde de teelt zich naar Japan, Korea en Zuidoost-Azië. In de twintigste eeuw werd paksoi ook populair in Europa en Noord-Amerika, mede dankzij de groeiende belangstelling voor de Aziatische keuken.

Tegenwoordig wordt paksoi zowel professioneel als in particuliere moestuinen geteeld. Door zijn korte groeiperiode is hij ideaal voor meerdere oogsten per jaar.

Belangrijkste soorten paksoi

• Gewone paksoi.
• Baby paksoi.
• Shanghai paksoi.
• Groenstelige paksoi.
• Witstelige paksoi.
• Paarse paksoi.

Baby paksoi wordt jong geoogst en is bijzonder mals, terwijl Shanghai paksoi lichtgroene bladstelen heeft die iets zoeter smaken.

Uiterlijke kenmerken

Paksoi vormt een open bladrozet zonder gesloten krop.

• Brede donkergroene bladeren.
• Dikke witte of lichtgroene bladstelen.
• Sappige bladnerven.
• Gladde bladeren.
• Compacte plant.

Afhankelijk van het ras varieert de grootte van kleine babyvarianten tot planten van meer dan 40 centimeter hoog.

Smaak en structuur

Paksoi heeft een frisse en milde smaak.

• Zacht.
• Licht zoet.
• Fris.
• Subtiel mosterdachtig.
• Licht nootachtig.

De bladeren zijn zacht en mals, terwijl de bladstelen stevig, sappig en knapperig blijven, zelfs na korte bereiding.

Gebruik in de keuken

Paksoi is bijzonder veelzijdig en kan zowel rauw als warm worden gegeten.

Toepassingen

• Wokgerechten.
• Soepen.
• Salades.
• Roerbakgerechten.
• Stomen.
• Grillen.
• Stoofgerechten.
• Noedelgerechten.
• Rijstgerechten.
• Curry’s.

Bekende gerechten met paksoi

• Gewokte paksoi met knoflook.
• Aziatische noedelsoep.
• Gebakken rijst met paksoi.
• Wokgroenten met kip.
• Thaise curry.
• Japanse ramen.
• Gestoomde paksoi.
• Groenteroerbak.
• Paksoi met oestersaus.
• Salade met baby paksoi.

Goede smaakcombinaties

• Knoflook.
• Gember.
• Lente-ui.
• Sesamolie.
• Sojasaus.
• Oestersaus.
• Chilipeper.
• Taugé.
• Champignons.
• Wortel.
• Paprika.
• Tofu.
• Kip.
• Rundvlees.
• Varkensvlees.
• Garnalen.
• Sesamzaad.
• Koriander.

Paksoi kweken

Standplaats

Paksoi groeit het beste op een zonnige plaats, maar verdraagt ook lichte halfschaduw.

• Volle zon.
• Halfschaduw.
• Beschutte standplaats.

Bodem

Voor een goede groei heeft paksoi een voedzame bodem nodig.

• Humusrijk.
• Goed doorlatend.
• Licht vochtig.
• Voedzaam.
• Luchtig.

Zaaien

• Zaai vanaf april tot augustus.
• Zaai rechtstreeks in de volle grond.
• Houd voldoende plantafstand aan.
• Zaai niet tijdens extreme hitte.

Paksoi groeit snel en kan meestal al na zes tot acht weken worden geoogst.

Water geven

Paksoi houdt van een gelijkmatig vochtige bodem.

• Regelmatig water geven.
• Voorkom uitdroging.
• Vermijd langdurig natte grond.

Oogsten

Paksoi kan jong of volledig uitgegroeid worden geoogst.

• Snijd de plant vlak boven de grond af.
• Oogst jonge bladeren indien gewenst.
• Gebruik de plant zo vers mogelijk.

Baby paksoi wordt meestal geoogst wanneer de plant ongeveer 15 tot 20 centimeter hoog is.

Bewaren

Koelkast

Verse paksoi blijft ongeveer vijf tot zeven dagen goed in de koelkast. Bewaar hem bij voorkeur in de groentelade in een geperforeerde zak.

Invriezen

Na kort blancheren kan paksoi worden ingevroren, al gaat een deel van de knapperige structuur verloren.

Voedingswaarde

Paksoi bevat veel belangrijke voedingsstoffen.

• Vitamine A.
• Vitamine C.
• Vitamine K.
• Foliumzuur.
• Calcium.
• Kalium.
• Magnesium.
• IJzer.
• Voedingsvezels.
• Antioxidanten.

Paksoi bevat weinig calorieën en veel water, waardoor hij uitstekend past binnen een gezond en evenwichtig voedingspatroon.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Doorschieten	Warm weer of lange dagen
Gaten in de bladeren	Vraat door aardvlooien of rupsen
Slakkenvraat	Beschadiging van jonge planten
Gele bladeren	Voedingstekort of ouderdom
Wortelrot	Te natte bodem

Interessante weetjes

• Paksoi betekent letterlijk “witte groente” in het Kantonees.
• De plant behoort tot dezelfde familie als broccoli, bloemkool en Chinese kool.
• Baby paksoi wordt geoogst voordat de plant volledig is uitgegroeid.
• Paksoi groeit zeer snel en is vaak al binnen twee maanden oogstklaar.
• Zowel de bladeren als de bladstelen zijn volledig eetbaar.
• Paksoi wordt vaak gebruikt als alternatief voor spinazie of Chinese kool.
• Door de korte bereidingstijd blijven veel voedingsstoffen behouden.

Conclusie

Paksoi is een veelzijdige, frisse en voedzame bladgroente die een vaste plaats heeft veroverd in zowel de Aziatische als de westerse keuken. Dankzij de zachte bladeren, knapperige bladstelen en milde smaak is hij geschikt voor tal van gerechten, van wokgerechten en soepen tot salades en curry’s. Bovendien is paksoi rijk aan vitaminen, mineralen, antioxidanten en voedingsvezels. Door zijn snelle groei en eenvoudige teelt is hij een uitstekende keuze voor zowel de moestuin als de professionele groenteteelt.