Bamboescheuten (Bamboo Shoots)

Inleiding

Bamboescheuten zijn de jonge, eetbare uitlopers van verschillende bamboesoorten uit de grassenfamilie (Poaceae). Ze worden geoogst voordat ze uitgroeien tot de bekende holle bamboestengels. De scheuten hebben een knapperige structuur en een milde, licht zoete en nootachtige smaak, waardoor ze een geliefd ingrediënt zijn in de Aziatische keuken.

Bamboescheuten worden veel gebruikt in Chinese, Japanse, Thaise, Vietnamese en Indonesische gerechten. Ze zijn verkrijgbaar als verse scheuten, maar worden in Europa meestal verkocht in blik, pot of vacuümverpakking. Verse bamboescheuten moeten altijd eerst worden gekookt om natuurlijke bitterstoffen te verwijderen.

Naast hun culinaire veelzijdigheid zijn bamboescheuten rijk aan voedingsvezels, vitaminen en mineralen. Ze bevatten weinig calorieën en passen uitstekend binnen een gezond en gevarieerd voedingspatroon.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Bamboescheuten
Wetenschappelijke naam	Verschillende soorten, onder andere Bambusa, Phyllostachys en Dendrocalamus
Familie	Poaceae (Grassenfamilie)
Oorsprong	Azië
Planttype	Meerjarige bamboe
Hoogte van de plant	Afhankelijk van de soort 2 tot meer dan 30 meter
Eetbaar deel	Jonge scheuten

Geschiedenis van bamboescheuten

Bamboescheuten worden al meer dan tweeduizend jaar gegeten in Azië. Vooral in China en Japan worden ze beschouwd als een delicatesse en spelen ze een belangrijke rol in de traditionele keuken. In veel Aziatische landen worden de jonge scheuten ieder voorjaar geoogst, wanneer ze nog zacht en mals zijn.

Tegenwoordig worden bamboescheuten wereldwijd geëxporteerd en zijn ze een vast onderdeel van veel Oosterse gerechten.

Belangrijkste eetbare bamboesoorten

• Moso-bamboe (Phyllostachys edulis).
• Reuzenbamboe (Dendrocalamus asper).
• Gewone bamboe (Bambusa vulgaris).
• Zoete bamboe.
• Thaise bamboe.

Niet alle bamboesoorten zijn geschikt voor consumptie. Slechts een beperkt aantal soorten levert smakelijke en veilige scheuten op.

Uiterlijke kenmerken

Jonge bamboescheuten hebben een karakteristiek uiterlijk.

• Kegelvormige scheuten.
• Stevige buitenbladeren.
• Crèmekleurig tot lichtgeel vruchtvlees.
• Knapperige structuur.
• Puntige top.

Na verloop van tijd groeien de scheuten uit tot de stevige bamboestengels die in korte tijd meerdere meters hoog kunnen worden.

Smaak en structuur

Bamboescheuten hebben een zachte en frisse smaak.

• Mild.
• Licht zoet.
• Subtiel nootachtig.
• Fris.
• Licht aards.

De structuur blijft ook na bereiding stevig en knapperig, waardoor bamboescheuten een aangename beet geven aan gerechten.

Gebruik in de keuken

Bamboescheuten worden meestal kort meegebakken of meegekookt.

Toepassingen

• Roerbakgerechten.
• Curry’s.
• Soepen.
• Salades.
• Noedelgerechten.
• Rijstgerechten.
• Loempia’s.
• Stoofgerechten.
• Groenteschotels.
• Wokgerechten.

Bekende gerechten met bamboescheuten

• Thaise groene curry.
• Chinese roerbak met groenten.
• Vietnamese noedelsoep.
• Japanse ramen.
• Loempia’s.
• Gebakken rijst.
• Kip met bamboescheuten.
• Rundvlees in oestersaus.
• Groentewok.
• Kokoscurry.

Goede smaakcombinaties

• Kip.
• Rundvlees.
• Varkensvlees.
• Garnalen.
• Tofu.
• Paddenstoelen.
• Paksoi.
• Taugé.
• Wortel.
• Paprika.
• Broccoli.
• Gember.
• Knoflook.
• Chilipeper.
• Lente-ui.
• Koriander.
• Sojasaus.
• Sesamolie.
• Kokosmelk.
• Limoen.

Bamboe kweken

Standplaats

Bamboe groeit het beste op een zonnige tot halfschaduwrijke plaats.

• Volle zon.
• Halfschaduw.
• Beschutte standplaats.

Bodem

De ideale bodem is:

• Humusrijk.
• Goed doorlatend.
• Voedselrijk.
• Licht vochtig.
• Los van structuur.

Oogsten

Bamboescheuten worden geoogst zodra ze net boven de grond verschijnen.

• Oogst jonge scheuten van 15 tot 30 centimeter.
• Snijd de scheut vlak boven de wortelstok af.
• Verwerk de scheuten zo snel mogelijk.

Jonge scheuten zijn malser en bevatten minder bitterstoffen dan oudere exemplaren.

Bereiding

Verse bamboescheuten vereisen een zorgvuldige voorbereiding.

• Verwijder de harde buitenbladeren.
• Snijd de scheut in stukken.
• Kook 20 tot 40 minuten in ruim water.
• Giet het kookwater weg.
• Verwerk daarna verder in gerechten.

Deze bereiding verwijdert bitterstoffen en natuurlijke cyanogene verbindingen die in verse scheuten aanwezig kunnen zijn. Bamboescheuten uit blik of pot zijn al voorgekookt en kunnen direct worden gebruikt.

Bewaren

Koelkast

Verse bamboescheuten blijven ongeveer drie tot vijf dagen goed in de koelkast.

Invriezen

Na het koken kunnen bamboescheuten worden ingevroren en ongeveer tien tot twaalf maanden worden bewaard.

Blik of pot

Geopende bamboescheuten uit blik of pot blijven in de koelkast nog ongeveer drie dagen goed wanneer ze onder hun vocht worden bewaard.

Voedingswaarde

Bamboescheuten bevatten relatief weinig calorieën en veel gezonde voedingsstoffen.

• Voedingsvezels.
• Vitamine B6.
• Vitamine C.
• Foliumzuur.
• Kalium.
• Mangaan.
• Koper.
• Fosfor.
• Magnesium.
• Antioxidanten.
• Eiwitten.

Door hun lage caloriegehalte en hoge vezelgehalte dragen bamboescheuten bij aan een langdurig verzadigd gevoel en passen ze uitstekend in een gezonde voeding.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Langzame groei	Te weinig voeding
Gele bladeren	Droogte of voedingstekort
Wortelrot	Slecht doorlatende bodem
Bladluizen	Warme droge omstandigheden
Weinig nieuwe scheuten	Verouderde of uitgeputte plant

Interessante weetjes

• Bamboe behoort botanisch tot de grassen en is daarmee familie van tarwe, rijst en maïs.
• Sommige bamboesoorten groeien meer dan één meter per dag en behoren tot de snelst groeiende planten ter wereld.
• Alleen jonge scheuten zijn eetbaar; oudere stengels worden hard en houtachtig.
• Bamboescheuten uit blik zijn al voorgekookt en direct klaar voor gebruik.
• Verse bamboescheuten moeten altijd eerst worden gekookt voordat ze veilig gegeten kunnen worden.
• Bamboe wordt niet alleen gebruikt als voedsel, maar ook voor meubels, papier, vloeren en bouwmaterialen.
• In veel Aziatische landen symboliseert bamboe kracht, flexibiliteit en een lang leven.

Conclusie

Bamboescheuten zijn een knapperige, veelzijdige en voedzame groente die al eeuwenlang een belangrijke plaats inneemt in de Aziatische keuken. Dankzij hun milde smaak combineren ze uitstekend met vlees, vis, tofu en tal van groenten. Ze bevatten weinig calorieën, veel voedingsvezels, vitaminen en mineralen en vormen een gezonde toevoeging aan roerbakgerechten, curry’s, soepen en salades. Bij een juiste bereiding zijn verse bamboescheuten veilig en bijzonder smaakvol, waardoor ze ook in de westerse keuken steeds populairder worden.