Aubergine (Solanum melongena)

Inleiding

De aubergine is een veelzijdige vruchtgroente die wereldwijd geliefd is om haar zachte vruchtvlees en milde, licht aardse smaak. Hoewel de aubergine in de keuken meestal als groente wordt gebruikt, is ze botanisch gezien een vrucht. Ze behoort tot de nachtschadefamilie (Solanaceae), net als de tomaat, paprika, aardappel en peper.

Aubergines zijn vooral populair in de mediterrane, Midden-Oosterse en Aziatische keuken. Ze nemen smaken uitstekend op en kunnen worden gegrild, geroosterd, gebakken, gestoofd of gevuld. Dankzij hun romige structuur zijn ze een belangrijk ingrediënt in tal van vegetarische gerechten.

Er bestaan veel verschillende soorten aubergines. Naast de bekende donkerpaarse variant zijn er ook witte, groene, gestreepte en bijna zwarte rassen, evenals langwerpige en ronde vormen.

Algemene kenmerken

Kenmerk	Beschrijving
Nederlandse naam	Aubergine
Wetenschappelijke naam	Solanum melongena
Familie	Solanaceae (Nachtschadefamilie)
Oorsprong	India en Zuidoost-Azië
Planttype	Eenjarige vruchtgroente
Hoogte	60 tot 150 centimeter
Bloemkleur	Paars, lila of wit
Eetbaar deel	Vrucht

Geschiedenis van de aubergine

De aubergine wordt al meer dan 2.000 jaar geteeld. Oorspronkelijk komt de plant uit India, waar ze al vroeg werd gecultiveerd. Via China bereikte de aubergine het Midden-Oosten en later Europa, waar Arabische handelaren haar tijdens de middeleeuwen introduceerden.

In Zuid-Europa, vooral in Italië, Spanje, Griekenland en Frankrijk, groeide de aubergine uit tot een belangrijk ingrediënt in de mediterrane keuken. Inmiddels wordt ze wereldwijd geteeld en verwerkt in talloze traditionele en moderne gerechten.

Uiterlijke kenmerken

De aubergineplant heeft stevige, licht behaarde stengels en grote, grijsgroene bladeren. Tijdens de bloei verschijnen opvallende paarskleurige of witte bloemen die sterk lijken op aardappelbloemen.

De vruchten verschillen sterk in vorm en grootte. Ze kunnen langwerpig, ovaal of rond zijn en variëren in kleur van diep paars tot wit, groen of gestreept paars-wit.

Het vruchtvlees is stevig, sponsachtig en roomwit van kleur. Tijdens de bereiding wordt het zacht en romig.

Smaak en structuur

Rauwe aubergine heeft een vrij neutrale smaak, maar tijdens het bakken of grillen ontwikkelt ze een rijk aroma.

• Mild.
• Licht aards.
• Romig.
• Zacht.
• Subtiel nootachtig.

Doordat aubergines gemakkelijk olie, kruiden en specerijen opnemen, zijn ze bijzonder geschikt voor smaakvolle gerechten.

Gebruik in de keuken

Aubergines kunnen op veel verschillende manieren worden bereid.

Toepassingen

• Grillen.
• Roosteren.
• Bakken.
• Stoven.
• Barbecue.
• Ovenschotels.
• Soepen.
• Curry’s.
• Vullen.
• Purees.

Bekende gerechten met aubergine

• Moussaka.
• Ratatouille.
• Parmigiana di Melanzane.
• Baba Ganoush.
• Gegrilde aubergine.
• Gevulde aubergines.
• Auberginecurry.
• Groentelasagne.
• Wokgerechten.
• Mediterrane ovenschotels.

Goede smaakcombinaties

• Tomaat.
• Knoflook.
• Ui.
• Olijfolie.
• Basilicum.
• Oregano.
• Tijm.
• Rozemarijn.
• Peterselie.
• Parmezaanse kaas.
• Mozzarella.
• Lamsvlees.
• Kikkererwten.
• Komijn.
• Paprika.

Aubergine kweken

Standplaats

Aubergines houden van warmte en zon.

• Volle zon.
• Beschutte plaats.
• Warme omgeving.
• Kas of serre geeft vaak de beste resultaten.

In België en Nederland worden aubergines meestal in een serre of kas geteeld, al kunnen ze tijdens warme zomers ook buiten groeien.

Bodem

De ideale bodem is:

• Voedzaam.
• Humusrijk.
• Goed doorlatend.
• Licht vochtig.
• Rijk aan organisch materiaal.

Zaaien

• Voorzaaien vanaf februari of maart.
• Kiemtemperatuur tussen 22 en 28 °C.
• Na de laatste vorst uitplanten.
• Ruime plantafstand voorzien.

Een lange warme zomer zorgt voor de beste opbrengst.

Water geven

Aubergines hebben regelmatig water nodig.

• Houd de grond gelijkmatig vochtig.
• Geef water aan de voet van de plant.
• Voorkom langdurig nat blad.

Oogsten

De vruchten worden geoogst wanneer ze stevig, glanzend en volledig gekleurd zijn.

• Niet te lang laten hangen.
• Oogst met een scherp mes of snoeischaar.
• Regelmatig oogsten stimuleert nieuwe vruchtvorming.

Bewaren van aubergines

Koelkast

Aubergines kunnen enkele dagen worden bewaard, maar verliezen bij langdurige koude snel hun smaak en structuur.

Koele voorraadruimte

Een temperatuur van ongeveer 10 tot 12 °C is ideaal.

Invriezen

Na kort blancheren kunnen aubergines worden ingevroren, al verandert de structuur enigszins.

Voedingswaarde

Aubergines bevatten weinig calorieën en zijn rijk aan vezels en antioxidanten.

• Voedingsvezels.
• Vitamine B1.
• Vitamine B6.
• Vitamine K.
• Kalium.
• Magnesium.
• Mangaan.
• Foliumzuur.
• Antioxidanten zoals nasunine.

De paarse schil bevat veel natuurlijke antioxidanten die de vrucht haar karakteristieke kleur geven.

Veelvoorkomende problemen bij de teelt

Probleem	Mogelijke oorzaak
Bloesemval	Te lage temperatuur
Kleine vruchten	Voedingstekort
Bladluis	Insectenaantasting
Spint	Droge lucht
Vruchtrot	Te natte omstandigheden

Interessante weetjes

• Botanisch gezien is een aubergine een bes.
• Er bestaan honderden verschillende auberginerassen.
• Witte aubergines lijken qua vorm op eieren, wat de Engelse naam “eggplant” verklaart.
• De paarse kleur van de schil is afkomstig van krachtige antioxidanten.
• Aubergines nemen tijdens het bakken veel olie op, waardoor ze heerlijk romig worden.
• India en China behoren tot de grootste producenten van aubergines ter wereld.

Conclusie

De aubergine is een veelzijdige en smaakvolle vruchtgroente die in tal van wereldkeukens een belangrijke plaats inneemt. Dankzij haar zachte structuur, neutrale smaak en vermogen om kruiden en specerijen op te nemen, vormt ze een ideale basis voor zowel eenvoudige als verfijnde gerechten. Met haar rijke geschiedenis, aantrekkelijke uiterlijk en brede culinaire mogelijkheden is de aubergine een waardevolle toevoeging aan iedere keuken én moestuin.